Bình hơi xe tải: Ưu điểm, Cấu tạo, Nguyên lý, cách chọn mua

Chỉ là bộ phận phụ trợ, nhưng bình hơi xe tải lại đóng vai trò như kho dự trữ năng lượng quan trọng. Đặc biệt, với xe hạng nặng, bộ phận này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phanh và độ an toàn.

1. Hiểu đúng về bình hơi xe tải

Bình hơi xe tải (còn gọi là bình tích khí nén), có nhiệm vụ lưu trữ và cung cấp khí nén cho toàn bộ hệ thống khí nén trên xe, đặc biệt là phanh hơi.

Từ máy nén khí, khí nén được tạo ra và dẫn đến bình hơi, tích trữ ở mức áp suất nhất định. Sẵn sàng để sử dụng ngay khi xe tải cần dùng.

Bình hơi xe tải có nhiệm vụ duy trì áp suất khí ở mức 0.6 - 0.8 MPa, giúp hệ thống phanh phản hồi nhanh, chính xác.

Mỗi xe tải thường có 3 - 5 bình hơi, mỗi bình chứa 1 - 10kg khí nén. Nhờ đó, hệ thống phanh hơi vẫn hoạt động hiệu quả cả khi máy nén khí chưa nạp đủ áp.

Vị trí lắp bình hơi xe tải được tính toán kỹ lưỡng nhằm đảm bảo an toàn, thuận tiện cho việc bảo dưỡng, tối ưu hiệu suất sử dụng khí nén.

Trong thực tế, bộ phận này thường được cố định bằng giá đỡ kim loại ở khung gầm xe, gần cụm phanh hoặc trục bánh xe.

Với xe đầu kéo hoặc container, thường có nhiều bình hơi, nằm rải đều dưới gầm xe, đáp ứng nhu cầu khí nén lớn.

2. Vai trò tối quan trọng của bình hơi xe tải trong hệ thống

2.1. Lưu trữ, ổn định khí nén cho toàn hệ thống

Nhờ khả năng lưu trữ khí nén của bình hơi, hệ thống luôn có sẵn nguồn khí ổn định, dùng được tức thời. Việc tích trữ khí trong bình hơi giúp:

• Ổn định áp suất toàn hệ thống, loại trừ hiện tượng sụt áp đột ngột
• Lưu lượng khí luôn được cung cấp đều, không bị gián đoạn
• Giảm tần suất nén cho máy nén khí, bảo toàn tuổi thọ thiết bị.

Ngoài ra, bình hơi còn đóng vai trò như 1 bộ đệm áp suất, hấp thụ sự dao động áp lực trong quá trình nạp - xả khí. Nhờ vậy, các thiết bị sử dụng khí nén trên xe luôn chạy mượt mà.

2.2. Đảm bảo hiệu quả của hệ thống phanh hơi

Với xe tải, xe ben hay xe đầu kéo, phanh hơi là hệ thống quan trọng hàng đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn trong suốt quá trình vận hành.

Bình hơi cấp khí lập tức, giúp lực phanh được truyền đi tức khắc, xe giảm tốc hoặc dừng lại an toàn cả khi đang chở nặng, lên, xuống dốc.

Nếu bình hơi không đủ dung tích, bị rò rỉ, hệ thống phanh hơi có thể gặp các vấn đề như: Phản hồi phanh chậm, lực phanh yếu, phanh không đều, tăng quãng đường phanh…

Việc sử dụng bình hơi đạt chuẩn kỹ thuật là yếu tố then chốt bảo vệ an toàn cho người lái, hàng hóa, phương tiện.

2.3. Hỗ trợ các thiết bị dùng khí nén khác trên xe

Ngoài vai trò cốt lõi trong hệ thống phanh hơi, bộ phận này còn là nguồn cấp khí nén cho nhiều cơ cấu phụ trợ khác trên xe.

Cụ thể, khí nén từ bình hơi thường được sử dụng cho:

• Còi hơi: tạo âm thanh lớn, rõ, đảm bảo cảnh báo an toàn khi di chuyển
• Hệ thống treo khí nén: giúp xe chạy êm, cân bằng tải trọng
• Bộ ly hợp/cơ cấu trợ lực khí nén: hỗ trợ thao tác nhẹ, chuẩn.

3. Chi tiết cấu tạo của bình hơi xe tải

Cấu tạo của bình hơi xe tải đơn giản nhưng vẫn an toàn trong điều kiện chịu áp suất cao.

• Vỏ bình: Bao bọc bên ngoài, thường được chế tạo từ thép/hợp kim nhôm có đặc tính: bền, chịu được áp lực khí nén liên tục.
• Cổ bình: Nằm ở phía trên hoặc 2 đầu của bình, là nơi kết nối trực tiếp với máy nén khí và hệ thống đường ống dẫn. Bộ phận này đóng vai trò trung chuyển, giúp đưa khí nén vào và phân phối khí nén đến các thiết bị trên xe.
• Van an toàn: Khi áp suất bên trong vượt ngưỡng cho phép, van sẽ tự động xả bớt khí. Bên cạnh đó, bộ phận này còn được lắp để phục vụ công tác bảo dưỡng. Cho phép xả toàn bộ khí trong bình khi cần tháo/lắp/kiểm tra.
• Đồng hồ đo áp suất: Có ở 1 số dòng bình, giúp tài xế, kỹ thuật viên theo dõi tình trạng khí nén bên trong. Từ đó chủ động điều chỉnh, phát hiện và xử lý bất thường.

4. Bình hơi xe tải hoạt động như thế nào?

Bình hơi xe tải hoạt động xoay quanh quá trình tích trữ và phân phối khí nén.

Trước hết, máy nén khí sẽ hút không khí từ môi trường bên ngoài và nén lại để tạo ra dòng khí có áp suất cao.

Lượng khí này sau đó được dẫn trực tiếp vào bình hơi, lưu trữ ở mức áp suất ổn định trong khoảng 0,6 - 0,8 MPa.

Khi xe vận hành, khí trong bình sẽ được phân phối thông qua hệ thống van và đường ống đến các bộ phận: phanh hơi, còi hơi, hệ thống trợ lực…

Nếu lượng khí nén trong bình giảm xuống dưới ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ tự động kích hoạt máy nén khí để bơm bổ sung.

Chu trình nạp - xả này diễn ra liên tục, đảm bảo hệ thống khí nén trên xe luôn có sẵn.

5. Các mức dung tích bình hơi xe tải phổ biến hiện nay

Nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng khí ở các dòng xe khác nhau, nhà sản xuất đã tạo ra nhiều dung tích bình hơi xe tải.

Một số mức dung tích được sử dụng phổ biến trong thực tế là: 9 lít, 14, 17, 20, 30, 40 và 50 lít.

Để luôn có khí nén sẵn sàng phục vụ, 1 xe tải thường đi kèm ít nhất 3 bình hơi. Việc chọn dung tích bình hơi cần dựa trên loại xe, tải trọng và mức độ tiêu thụ khí nén của từng hệ thống.

Như vậy mới đảm bảo hiệu suất, hạn chế rủi ro khi lưu thông trên đường.

6. Lưu ý quan trọng khi sử dụng bình hơi xe tải

Các kỹ thuật viên lành nghề tại Yên Phát cho biết, có những nguyên tắc quan trọng, người dùng cần tuân thủ khi sử dụng, bảo dưỡng bộ phận này.

• Xả nước định kỳ: Trong quá trình nén khí, hơi ẩm trong không khí sẽ ngưng tụ và tích tụ bên trong bình. Cần xả kịp thời để tránh hiện tượng ăn mòn và hạn chế nguy cơ bình bị rỉ sét.
• Kiểm tra rò rỉ: Thường xuyên kiểm tra tại các đầu nối, đường ống dẫn và van, khắc phục chỗ hở ngay để không bị giảm áp suất.
• Theo dõi áp suất: Luôn đảm bảo áp suất trong bình nằm trong ngưỡng cho phép, tình trạng quá áp hay thiếu áp đều ảnh hưởng đến hiệu quả phanh.
• Thay mới bình hơi: Khi phát hiện dấu hiệu móp méo, nứt vỏ, gỉ sét nghiêm trọng cần thay bình mới lập tức. Chú ý thay đúng loại, đúng dung tích tương thích với dòng xe.

7. Hướng dẫn chọn mua bình hơi xe tải chuẩn, chất lượng

Chọn bình hơi chuẩn không chỉ quyết định hiệu suất vận hành mà còn liên quan trực tiếp đến hệ thống nén khí. Người mua cần lưu ý:

• Chất liệu: Ưu tiên bình có chất liệu chịu áp, tốt nhất là thép, hợp kim. Thành bình phải dày, bề mặt đã được xử lý chống ăn mòn.
• Dung tích: Xe tải nhẹ, tải trung và tải nặng sẽ có mức tiêu thụ khí khác nhau. Việc chọn bình quá nhỏ dễ gây sụt áp, trong khi bình quá lớn lại gây lãng phí không gian. Cần cân nhắc dung tích vừa vặn nhất.
• Hệ thống van: Bình hơi chất lượng phải có van an toàn hoạt động ổn định, van xả khí và xả nước ngưng đầy đủ.
• Nguồn gốc: Rõ ràng, đạt chuẩn kỹ thuật, phân phối bởi đơn vị đáng tin cậy. Sản phẩm có thông số kỹ thuật minh bạch, độ hoàn thiện cao và tuổi thọ lâu dài.
• Hậu mãi: Chọn nơi bán hỗ trợ kỹ thuật tốt để yên tâm sử dụng, khắc phục kịp thời các phát sinh.

Bình hơi xe tải là bộ phận góp phần nâng cao độ tin cậy của phương tiện, giảm rủi ro trên mọi hành trình. Hãy đầu tư sản phẩm chất lượng để bảo vệ hiệu suất, an tâm khi lái xe.