Cách vệ sinh máy ảnh: Đơn giản, Tiết kiệm mà hiệu quả

Cách vệ sinh máy ảnh chuyên nghiệp không chú trọng việc dùng sức mà tập trung vào yếu tố kỹ thuật để làm sạch từng chi tiết. Nếu đây cũng là điều bạn quan tâm hãy học hỏi ngay cách làm sạch thiết bị quang học này theo đề xuất của chuyên gia nhé!

1. Tần suất vệ sinh máy ảnh tiêu chuẩn

Việc vệ sinh máy ảnh cần được thực hiện liên tục, thường xuyên theo nhiều cấp độ. Tùy theo ngày/tuần/tháng/năm mà lên kế hoạch làm sạch cho từng bộ phận trong cấu tạo máy.

• Sau mỗi buổi chụp/ngày làm việc: Lau bụi nhẹ cho màn hình, bộ lọc, lens, body máy; kiểm tra qua nắp vòng zoom/focus và nắp che của thiết bị.
• Hằng tuần: Vệ sinh kỹ lens máy bằng dung dịch làm sạch chuyên dụng và khăn microfiber; lau báng cầm, hút bấm, hot-shoe của máy.
• Hằng tháng: Vệ sinh sâu thân máy ảnh, làm sạch các khe kẽ, đầu cắm thẻ, cổng kết nối, ron cao su,....
• Hằng quý: Tiến hành vệ sinh bán chuyên: lau chùi lens, filter, thân máy, thổi bụi cảm biến, check qua đường ron chống bụi,...
• Hằng năm: Đưa thiết bị đến trung tâm bảo hành để làm sạch sâu và kiểm tra mọi chi tiết máy, khắc phục hư hỏng (nếu có) hoặc thay mới khi linh kiện hết date.
  

2. Dấu hiệu nhận biết máy ảnh được vệ sinh ngay

Dưới đây là những dấu hiệu bất thường cho thấy máy ảnh cần được làm sạch ngay lập tức:

• Ảnh chụp xuất hiện vết mờ, vết đốm đen tập trung hoặc nằm rải rác. Khi chụp ảnh trên nền sáng, chụp bầu trời thì thấy chấm đen giữ nguyên vị trí, không có biến động khi lia máy. Đây là những dấu hiệu điển hình cho thấy cảm biến của thiết bị đã nhiễm bụi bẩn.
• Ảnh có độ tương phản kém, mờ ảo hoặc xuất hiện quầng tròn. Khi chụp ngược sáng, ánh sáng có hiện tượng loang rộng ra xung quanh. Nguyên nhân chủ yếu do ống kính bị nhiễm hơi ẩm, dầu mỡ hoặc dính vân tay.
• Trên thân máy có nhiều bụi bẩn bám dính, đặc biệt là trong các khe kẽ, đầu cắm, vòng zoom - focus,....
• Viewfinder (kính ngắm) xuất hiện các chấm li ti hoặc bị đục, khó quan sát cảnh vật/người khi chụp.
• Phần nắp ống kính, bộ lọc, ngàm máy ảnh (mount) nhiễm bẩn nặng, làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn cảm biến khi thay lens.
• Trên màn hình LCD có nhiều vết loang dầu, vết ố, dấu vân tay, khó quan sát khi chụp ảnh.
• Bụi bẩn xâm nhập vào khe thẻ nhớ, cổng kết nối, hot-shoe,... khiến thẻ nhớ và flash hoạt động chập chờn, dễ cháy.
• Máy phát ra mùi ẩm mốc, các chi tiết làm bằng cao su tăng dần độ dính, xuất hiện nhiều đốm nấm,...
• Ống kính zoom tele không khít mối nối, khiến bụi bị hút vào trong, làm ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh và độ bền máy.

3. Các dụng cụ cần chuẩn bị khi vệ sinh máy ảnh

Để việc làm sạch máy ảnh cho kết quả tốt và toàn diện, bạn cần chuẩn bị đủ những dụng cụ dưới đây:

• Bóng thổi bụi: Dùng để làm sạch cảm biến, lens máy, lọc, body và các khe, kẽ, lỗ nhỏ trên thân máy.
• Chổi mềm: Quét bụi bám trên các nút bấm, khe, ống kính, body máy ảnh
• Sensor swab: Que lau chuyên dùng để vệ sinh bề mặt cảm biến.
• Bút lau lens: Chuyên dùng để xử lý chất bẩn bám trên ống kính máy ảnh.
• Khăn lau: Hỗ trợ vệ sinh bề mặt, chất liệu microfiber mềm mại, độ thân thiện cao.
• Dung dịch vệ sinh chuyên dụng: Pha IPA 70% với nước theo tỷ lệ 1 : 1 để xử lý những vị trí nhiễm bẩn nặng, dùng sản phẩm chuyên biệt khi làm sạch cảm biến.
• Bàn chải nhỏ: Vệ sinh đèn flash, khe gắn tripod, động cơ gimbal,...

4. Hướng dẫn cách vệ sinh máy ảnh tại nhà đúng kỹ thuật

Việc vệ sinh máy ảnh thường được thực hiện định kỳ, khi nhiễm bẩn bất thường hoặc trước thời điểm đưa vàotủ chống ẩm để bảo quản dài ngày.

Ngay sau đây, Yên Phát sẽ hướng dẫn bạn đọc cách làm sạch từng bộ phận sao cho an toàn, nhanh gọn nhất.

4.1. Cách vệ sinh thân máy ảnh

Thân máy ảnh có bề mặt lớn, dễ tiếp cận nên khâu vệ sinh không tốn sức.

Đặc biệt, chi tiết này cũng không nhạy cảm với hơi nước và hóa chất nên có thể dùng khăn ẩm/dung dịch vệ sinh để hỗ trợ việc làm sạch.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Tắt máy, tháo gỡ pin, ống kính và các phụ kiện rời của máy.
• Bước 2: Dùng bóng thổi để loại bỏ bụi bẩn trong cổng kết nối, khe thẻ, nút bấm, grip..
• Bước 3: Sử dụng khăn ẩm nhẹ, tra thêm 2-3 giọt dung dịch IPA 70% đã pha loãng để lau thân máy, màn hình, ống ngắm của máy.
• Bước 4: Thấm 1 chút dung dịch vệ sinh vào bông tăm, dùng dụng cụ này để vệ sinh nút bấm, khe cắm, đường viền cao su, núm xoay, cổng kết nối....
• Bước 5: Đặt thân máy ở nơi thoáng khí để hong khô, sau đó lắp lại phụ kiện và có thể tái sử dụng ngay.

4.2. Cách vệ sinh lens máy ảnh

Lens máy ảnh là bộ phận quang học quan trọng nhất của thiết bị. Nếu chi tiết này bị nhiễm bẩn, chất lượng ảnh sẽ sụt giảm nhanh. Vậy nên, việc làm sạch lens cần được thực hiện đúng chu kỳ, chuẩn kỹ thuật để tối ưu năng lực vận hành của máy ảnh kỹ thuật số.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Gỡ lens ra khỏi body máy ảnh để tránh nhiễm bẩn ra khu vực xung quanh. Sau đó, dùng bóng thổi để làm sạch sơ bộ, xử lý các loại bụi khô/rời bám trên bề mặt linh kiện. Nếu không có bóng thổi, bạn có thể dùng chổi quét nhẹ từ phần tâm lens ra rìa ngoài cũng cho kết quả tương tự.
• Bước 2: Nhúng đầu của bút lau lens máy vào dung dịch vệ sinh, vẩy nhẹ cho bớt nước rồi lau trên bề mặt lens theo chuyển động tròn, tránh dùng lực quá mạnh.
• Bước 3: Dùng khăn microfiber mềm để lau bề mặt ống kính, mục đích là loại bỏ tạp chất đã được làm bong và dung dịch vệ sinh dư thừa.
• Bước 4: Sử dụng bông tăm thấm chút dung dịch vệ sinh để làm sạch đường viền ngoài, ngàm lens, rãnh nhỏ ở mối nối.
• Bước 5: Lau lens bằng khăn mềm sạch, để nơi thoáng đãng, sạch bụi cho đến khi linh kiện khô hoàn toàn mới lắp vào thân máy.

4.3. Cách vệ sinh cảm biến máy ảnh

Cảm biến là chi tiết nhạy cảm nhất trong thiết kế của máy ảnh. Nếu bộ phận này bị nhiễm bẩn thì nguy cơ hư hỏng sẽ rất cao; chất lượng hình ảnh cũng giảm sút trầm trọng. Vậy làm thế nào để bạn vệ sinh cảm biến hiệu quả mà không gây hại cho linh kiện này?

• Bước 1: Tháo rời cảm biến ra khỏi thân máy, dùng bóng thổi bụi với áp lực nhẹ để vệ sinh bề mặt cảm biến.
• Bước 2: Với những loại bụi nặng hoặc vệt dầu, hơi ẩm thì sử dụng que lau sensor swab thấm dung dịch vệ sinh để chà rửa nhẹ. Lưu ý chỉ thấm dung dịch vào thân que cho vừa đủ ẩm, không lạm dụng. Khi lau nên di chuyển 1 chiều và không thực hiện lặp lại, mỗi que chỉ dùng 1 lần (không tái sử dụng).
• Bước 4: Dùng khăn mềm thấm khô bề mặt cảm biến, để trong môi trường thông thoáng vài tiếng trước khi lắp trở lại vị trí cũ.

4.4. Cách vệ sinh màn hình máy ảnh

Khi màn hình máy ảnh bị dính bụi, vết dầu loang hay vết ố, bạn sẽ khó quan sát hình ảnh thu được. Việc điều chỉnh cực ly, lấy tâm điểm,.... cũng gặp nhiều cản trở, thậm chí có thể đánh giá sai chất lượng lens, cảm biến. Hãy học cách làm sạch chi tiết này đúng kỹ thuật để giải quyết triệt để những vấn đề nói trên.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Tắt máy để dễ quan sát vết bẩn trên bề mặt màn hình, thổi bụi bằng blower để giảm thiểu ma sát khi tiếp cận sâu.
• Bước 2: Dùng dung dịch vệ sinh đã pha chế phun đều lên khăn, tạo độ ẩm nhẹ, không gây chảy nước khi vệ sinh.
• Bước 3: Lau nhẹ màn hình theo chuyển động xoắn ốc, di chuyển từ trong ra ngoài. Nên thay mới khăn và lau lại 2 - 3 lượt trước khi vệ sinh bề mặt bằng khăn khô.

• Bước 4: Sử dụng tăm bông đã thấm dung dịch để tiếp cận mép màn hình, lau sạch chi tiết này rồi dùng tăm bông khô vệ sinh 1 lần nữa.

4.5. Cách vệ sinh lens bị mốc

Khi lens máy bị mốc, chi tiết này sẽ xuất xuất hiện đốm tròn, sợi mảnh hình cành cây hoặc tơ nhện, ảnh mờ/bạc màu. Nếu không xử lý sớm, không chỉ lens hỏng mà các bộ phận gần kề cũng bị ảnh hưởng.

Theo nhận định của các chuyên gia, nếu máy ảnh bị nhiễm mốc nặng thì việc vệ sinh tại nhà thường không mang lại kết quả. Thậm chí, có thể khiến lens nhanh hỏng, bất hoạt công năng. Việc đưa linh kiện đến trung tâm bảo trì mới là lựa chọn phù hợp nhất.

Nếu máy mới xuất hiện các vết mốc ở mức độ nhẹ, chưa bám sâu, mật độ ít thì bạn có thể xử lý theo hướng sau:

Cách thực hiện:

• Bước 1: Gỡ lens máy nhẹ nhàng, không để bề mặt nhiễm mốc va chạm vào nắp đậy và các chi tiết liền kề.
• Bước 2: Thổi sạch bụi khô, dùng khăn thấm dung dịch vệ sinh lens chuyên dụng hoặc dung dịch isopropyl 70% để vệ sinh mặt lens. Chú ý, thấm dung dịch với lượng vừa phải và chà nhẹ tay, xoay thành vòng tròn từ tâm ra rìa lens.
• Bước 3: Lặp lại thao tác nhiều lần cho đến khi lens được làm sạch kỹ. Sau đó, dùng khăn thấm nước lau lại vài lượt rồi làm khô bề mặt bằng khí mát.

4.6. Cách vệ sinh các phụ kiện máy ảnh đi kèm

Với những phụ kiện máy đi kèm, bạn có thể làm sạch từng chi tiết theo hướng dẫn sau đây:

• Bộ lọc: Tháo bộ lọc ra khỏi lens rồi thổi sạch bụi, dùng khăn mềm ẩm để lau nhiều lần. Sử dụng tăm bông để lấy bụi quanh rìa bộ lọc, thấm khô trước khi lắp trở lại.
• Loa che nắng: Dùng khăn ẩm để vệ sinh, nếu bám dầu mỡ thì sử dụng khăn kết hợp dung dịch vệ sinh pha loãng. Chú ý làm khô ngay sau khi vệ sinh để tránh đọng ẩm trên thân loa.
• Thẻ nhớ máy: Chỉ sử dụng khăn mềm/khô kết hợp blower thổi bụi để vệ sinh. Không dùng dung dịch vệ sinh, cồn, nước để làm sạch.
• Pin máy: Có thể lau phần vỏ bằng khăn ẩm nhẹ, vệ sinh các tiếp điểm kim loại bằng que/tăm bông khô. Không rửa pin bằng nước, không làm sạch bề mặt linh kiện bằng cồn.
• Sạc pin: Luôn rút sạc, ngắt nguồn điện trước khi làm sạch. Dùng bóng thổi bụi để vệ sinh khe cắm, khăn ẩm + khăn khô để lau bên ngoài.
• Dây đeo: Có thể tháo rời và giặt bằng xà phòng, đem phơi khô (với dây vải thông thường). Nếu dây đeo là dây da, bạn nên dùng khăn ẩm nhẹ và dung dịch bảo dưỡng chuyên dụng để chăm sóc chi tiết này.
• Chân máy: Vệ sinh bằng chổi nhỏ kết hợp khăn ẩm. Với chân nhựa cần làm khô ngay để hạn chế quá trình oxy hóa. Với chân làm bằng chất liệu chống thấm có thể rửa với nước rồi để khô tự nhiên.
• Đèn rời/đèn flash: Dùng bóng thổi bụi và khăn microfiber để vệ sinh bề mặt và các khe nút bấm. Không dùng dung dịch làm sạch cho phần kính Fresnel và phần bóng.

5. Lưu ý quan trọng khi tự vệ sinh máy ảnh tại nhà

Khi tự vệ sinh máy tại nhà, để cho kết quả như ý, bạn cần lưu ý đến những điểm quan trọng sau:

• Luôn tắt nguồn, tháo rời pin và các linh kiện cần vệ sinh trước khi thao tác. Điều này sẽ giúp bạn phòng ngừa nguy cơ chập cháy máy, dễ quan sát vết bẩn hơn.
• Không dùng giấy ăn, khăn giấy, vải nhám để làm sạch các linh kiện máy ảnh. Những thành phần này có tính ma sát cao, dễ làm hư hỏng lớp phủ, gây xước lens, màn hình, bộ lọc,...
• Không bơm dung dịch vệ sinh trực tiếp vào linh kiện mà thấm qua vật trung gian (que, chổi, khăn, bông tăm). Nếu mắc phải sai lầm trên, dung dịch sẽ chảy thành dòng, xâm nhập vào các khe góc, nút bấm, cổng kết nối. Hệ quả là gây loạn phím, nhiễm ẩm, hư hỏng bo mạch
• Luôn dùng bóng thổi bụi để vệ sinh qua bề mặt linh kiện trước khi làm sạch sâu. Nếu không bụi bẩn sẽ làm tăng ma sát và tăng nguy cơ trầy xước lọc, lens, màn hình,...
• Không để cảm biến tiếp xúc gần với hóa chất gây hại, nước và dung dịch vệ sinh. Khi bị nhiễm bẩn, cảm biến dễ đọng vệt, mất chức năng tạm thời hoặc hư hỏng hoàn toàn.
• Làm sạch máy ở nơi thoáng đãng nhưng sạch sẽ, đóng gói linh kiện cẩn thận trong túi khô sau khâu vệ sinh.
• Nếu máy bị nhiễm bẩn nặng trên nhiều linh kiện, khó xử lý hãy đưa thiết bị đến trung tâm bảo hành để được chăm sóc đúng cách. Tuyệt đối không vệ sinh máy ảnh nếu không có kinh nghiệm, thiếu kiến thức nền về sản phẩm.

Tổng kho Yên Phát vừa hướng dẫn nhanh cách vệ sinh máy ảnh dành cho người dùng phổ thông. Hãy sử dụng cẩm nang này để chăm sóc máy ảnh cá nhân của mình theo cách hiệu quả nhất nhé!