Máy chà sàn có mùi khét: 7 Nguyên nhân & Cách khắc phục

Hiện tượng máy chà sàn có mùi khét chính là tín hiệu cảnh báo mà bạn không nên xem nhẹ. Thực tế, đây là dấu hiệu cho thấy một hoặc nhiều bộ phận đang làm việc quá tải. Phát hiện sớm sẽ hạn chế hỏng hóc nghiêm trọng và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

1. Máy chà sàn có mùi khét là dấu hiệu của lỗi gì?

Máy chà sàn có mùi khét thường là dấu hiệu cho thấy một hoặc nhiều bộ phận đang hoạt động bất thường. Nếu không kiểm tra kịp thời, sự cố có thể lan rộng và làm tăng đáng kể chi phí sửa chữa.

1.1 Phân biệt mùi khét bình thường và mùi khét bất thường

Thực tế, không phải mọi mùi khét đều đồng nghĩa với máy bị hỏng.

• Với máy chà sàn mới, máy có mùi nhẹ trong vài lần vận hành đầu tiên, có thể xuất phát từ lớp sơn cách điện hay dầu bảo vệ trên linh kiện chịu nhiệt. Hiện tượng này sẽ nhanh chóng biến mất và không đi kèm dấu hiệu bất thường.
• Nếu mùi khét nồng, kéo dài, xuất hiện đột ngột sau thời gian dài sử dụng là dấu hiệu đáng lo ngại. Mùi khét ngày càng rõ, lặp lại nhiều lần hay đi kèm các hiện tượng như nóng máy, khói bay, ồn bất thường thì khả năng cao máy đang gặp sự cố, cần khắc phục nhanh chóng.

1.2 Những dấu hiệu đi kèm cảnh báo sự cố nghiêm trọng

Nếu máy chà sàn có mùi khét kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây, hãy dừng máy ngay để kiểm tra.

• Có khói: Khói trắng hoặc khói đen bốc ra từ khoang motor là dấu hiệu cuộn dây, dây điện hoặc linh kiện điện bị quá nhiệt.
• Motor nóng bất thường: Thân motor nóng rát dù máy chỉ hoạt động trong thời gian ngắn thường do quá tải, khe tản nhiệt bịt kín,...
• Máy yếu lực: Bàn chải quay chậm, lực chà giảm hoặc máy ì hơn bình thường.
• Có tia lửa điện: Tia lửa xuất hiện tại chổi than, cổ góp hoặc công tắc điện.
• Tiếng kêu lạ: Máy phát ra tiếng rít, ken két hoặc lạch cạch khi vận hành.
• Máy tự ngắt: Máy liên tục tự dừng sau vài phút làm việc.

1.3 Có nên tiếp tục vận hành khi máy có mùi khét?

Không. Ngay khi phát hiện máy chà sàn có mùi khét, bạn nên tắt nguồn và ngắt kết nối điện để kiểm tra nguyên nhân.

Việc cố gắng vận hành tiếp có thể khiến cuộn dây motor cháy hoàn toàn, bạc đạn bị bó cứng hoặc dây điện bị chập.

2. Nguyên nhân khiến máy chà sàn có mùi khét và cách khắc phục

2.1 Motor hoạt động quá tải trong thời gian dài

Thực tế, motor được thiết kế để làm việc trong giới hạn công suất nhất định. Khi vận hành nhiều giờ, mặt sàn quá bẩn hay lực ép lớn, dòng điện qua cuộn dây sẽ tăng lên. Nhiệt lượng tích tụ khiến lớp sơn cách điện của cuộn dây nóng nhanh chóng và phát ra mùi khét. Nếu tình trạng kéo dài, cuộn dây có thể bị cháy.

Khắc phục:

• Tắt máy ngay khi phát hiện mùi khét và để motor nguội hoàn toàn.
• Chia thời gian làm việc thành nhiều đợt, mỗi đợt nên cho máy nghỉ khoảng 10 - 15 phút nếu phải vận hành liên tục.
• Không ép máy chà các vết bẩn quá cứng trong thời gian dài.
• Chọn máy chà sàn có công suất phù hợp với diện tích và cường độ sử dụng.
• Nếu motor vẫn nóng nhanh sau khi nghỉ, cần check dòng điện, vòng bi và cuộn dây.

2.2 Bàn chải hoặc mâm gai bị kẹt dị vật

Dây nilon, dây thép, tóc, giẻ lau có thể quấn vào trục bàn chải và mâm gai. Khi đó, motor phải tạo momen xoắn lớn hơn để quay đầu chà. Ma sát tăng cao làm động cơ quá tải và xuất hiện mùi khét.

Biện pháp:

• Ngắt nguồn điện trước khi kiểm tra.
• Tháo bàn chải hoặc mâm gai để loại bỏ toàn bộ dị vật.
• Check khả năng quay của trục. Nếu trục quay nặng hay bị bó, cần check vòng bi.
• Vệ sinh đầu chà sau mỗi ca làm việc để tránh dị vật tích tụ.
• Không dùng máy trên khu vực có nhiều dây, rác cứng hoặc vật liệu kim loại.

2.3 Bạc đạn (vòng bi) khô mỡ hoặc bị mòn

Vòng bi giúp trục motor và đầu chà quay ổn định. Sau thời gian dài sử dụng, lớp mỡ bôi trơn bị khô hay vòng bi bị mòn. Ma sát giữa các viên bi và rãnh lăn tăng mạnh, sinh nhiệt lớn và tạo mùi khét. Máy thường phát ra tiếng rít hoặc tiếng ken két trước khi vòng bi hỏng hoàn toàn.

Giải pháp:

• Check nhiệt độ và tiếng ồn tại vị trí bạc đạn.
• Nếu vòng bi bị khô, sử dụng máy bơm mỡ để tra mỡ đúng loại.
• Thay vòng bi mới khi xuất hiện độ rơ, tiếng kêu lớn hoặc quay không còn trơn tru.
• Không tiếp tục sử dụng vòng bi khi đã bó cứng vì có thể làm cháy motor.

2.4 Chổi than mòn gây đánh lửa (với motor chổi than)

Ở motor chổi than, chổi than truyền điện đến cổ góp. Sau thời gian dài, chổi than sẽ mòn dần và tiếp xúc kém. Dòng điện không ổn định tạo tia lửa điện, sinh nhiệt và phát ra mùi khét. Nếu không thay kịp thời, cổ góp cũng có thể bị cháy xước.

Khắc phục:

• Tắt máy, tháo motor khỏi đầu máy rồi check chiều dài chổi than theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
• Thay mới khi chổi than mòn dưới giới hạn cho phép hoặc bề mặt nứt vỡ.
• Vệ sinh bụi than trong khoang motor sau khi thay.
• Kiểm tra tình trạng cổ góp. Nếu bề mặt cháy xém hoặc mòn không đều, cần tiện lại hoặc thay thế.

2.5 Dây nguồn, giắc cắm hoặc công tắc bị chập điện

Dây nguồn bị gãy lõi, giắc cắm lỏng hoặc công tắc oxy hóa sẽ làm tăng điện trở tiếp xúc. Nhiệt phát sinh tại điểm tiếp xúc có thể làm lớp vỏ nhựa nóng chảy và bốc mùi khét. Trường hợp nặng còn xuất hiện tia lửa điện hoặc làm nhảy aptomat.

Cách khắc phục:

• Ngừng sử dụng ngay khi phát hiện mùi nhựa cháy.
• Check toàn bộ dây nguồn xem có nứt, đứt hoặc cháy xém hay không.
• Thay giắc cắm, dây nguồn hoặc công tắc nếu phát hiện hư hỏng.
• Không quấn dây điện quá chặt khi cất máy.
• Chỉ dùng nguồn điện đúng điện áp và ổ cắm có khả năng chịu tải phù hợp.

2.6 Máy lâu ngày không được vệ sinh, bụi bẩn bám kín khe tản nhiệt

Bụi bẩn, tóc, cặn hóa chất bám dày trên khe tản nhiệt sẽ cản trở lưu thông không khí. Khả năng làm mát của motor giảm rõ rệt, nhiệt độ tăng nhanh trong quá trình vận hành.

Giải pháp:

• Vệ sinh khe tản nhiệt và vỏ motor định kỳ.
• Dùng chổi mềm hoặc khí nén để làm sạch bụi bám.
• Lau sạch cặn hóa chất trên thân máy sau mỗi lần sử dụng.
• Không che kín các cửa hút và cửa thoát gió của motor trong quá trình vận hành.

2.7 Sử dụng pad hoặc bàn chải không đúng chủng loại

Pad quá cứng, bàn chải không đúng kích thước hoặc lắp sai tiêu chuẩn sẽ làm tăng lực cản khi quay. Motor phải làm việc với tải lớn hơn thiết kế, dẫn đến nóng nhanh và phát sinh mùi khét.

Biện pháp:

• Lựa chọn pad và bàn chải đúng đường kính, tốc độ quay và tiêu chuẩn của máy.
• Sử dụng đúng loại pad theo từng mục đích như chà rửa, đánh bóng hoặc bảo dưỡng sàn.
• Không tự ý lắp phụ kiện không tương thích.
• Check độ cân bằng của bàn chải sau khi lắp để tránh rung lắc và tăng tải cho motor.

3. Cần làm gì ngay khi máy chà sàn có mùi khét?

Khi máy chà sàn có mùi khét, việc xử lý đúng ngay từ đầu sẽ hạn chế hư hỏng lan rộng và đảm bảo an toàn. Dưới đây là các bước nên thực hiện ngay:

• Ngắt nguồn điện ngay lập tức: Nếu máy chà sàn bị rò điện kèm theo mùi khét, tắt công tắc và rút phích cắm khỏi ổ điện. Không tiếp tục vận hành để tránh motor quá nhiệt hoặc xảy ra chập điện.
• Kiểm tra vị trí phát sinh mùi khét: Xác định mùi khét xuất phát từ motor, dây nguồn, công tắc hay khu vực bàn chải.
• Check bàn chải, pad và trục quay: Tháo bàn chải hoặc pad để kiểm tra xem có dây nilon, tóc, giẻ lau hoặc dị vật quấn quanh trục hay không. Loại bỏ hoàn toàn các vật cản trước khi vận hành lại.
• Để motor nguội hoàn toàn trước khi kiểm tra: Chờ khoảng 20 - 30 phút để nhiệt độ động cơ giảm xuống. Không chạm trực tiếp vào motor khi còn nóng để tránh bỏng và đánh giá sai tình trạng thực tế.
• Không tự tháo motor nếu không có chuyên môn: Không tự ý tháo cuộn dây, bạc đạn hoặc các linh kiện điện bên trong. Việc lắp sai kỹ thuật có thể làm hỏng motor hoặc mất hiệu lực bảo hành.
• Liên hệ trung tâm bảo hành khi có dấu hiệu cháy cuộn dây.

4. Cách phòng tránh máy chà sàn có mùi khét

Để máy chà sàn không có mùi khét, bạn cần kết hợp sử dụng đúng cách với bảo dưỡng định kỳ. Tham khảo những biện pháp được Yên Phát tổng hợp sau đây nhé:

• Không vận hành liên tục quá thời gian khuyến nghị. Cho máy nghỉ sau mỗi 1 - 2 giờ làm việc để motor tản nhiệt, tránh quá tải và bảo vệ cuộn dây.
• Chọn đúng pad và bàn chải theo từng loại sàn. Dùng đúng đường kính, độ cứng và mục đích sử dụng.
• Không để máy làm việc trong môi trường ngập nước. Chỉ vệ sinh trên bề mặt có lượng nước phù hợp với thiết kế máy.
• Đảm bảo điện áp đúng định mức của máy. Không dùng ổ cắm lỏng, dây nối quá nhỏ hoặc kéo dây điện quá dài.
• Làm sạch bụi, tóc và cặn hóa chất tại các cửa hút, cửa xả gió sau mỗi ca làm việc.
• Bổ sung mỡ bôi trơn theo khuyến cáo.
• Kiểm tra định kỳ motor, chổi than (nếu có), vòng bi, hệ thống điện và các đầu nối.

Máy chà sàn có mùi khét là “lời kêu cứu” của nhiều bộ phận. Kiểm tra ngay khi phát hiện để có những biện pháp khắc phục phù hợp, tránh sự cố “lan rộng”.