Ắc quy máy chà sàn: Phân loại, Cách chọn và sử dụng chuẩn

Ắc quy máy chà sàn cung cấp nguồn năng lượng giúp thiết bị duy trì quá trình vệ sinh ổn định. Một bộ ắc quy phù hợp giúp máy hoạt động bền bỉ, hạn chế gián đoạn. Ngược lại, lựa chọn sai có thể khiến thiết bị nhanh yếu, giảm hiệu quả làm sạch.

1. Ắc quy máy chà sàn là gì? Vai trò trọng yếu

Ắc quy thuộc nhóm phụ kiện máy chà sàn. Đây là bộ phận tích trữ và cung cấp điện năng cho thiết bị trong quá trình vận hành.

Tùy thiết kế, máy có thể sử dụng một hoặc nhiều bình mắc nối tiếp để đạt điện áp yêu cầu.

Bộ phận này đảm trách những vai trò quan trọng:

• Lưu trữ điện năng: Ắc quy tích trữ điện năng để cung cấp cho máy khi vận hành.
• Cấp nguồn cho hệ thống điện: Ắc quy cung cấp dòng điện cho các mạch và thiết bị điện trên máy.
• Cấp điện cho động cơ: Nguồn điện từ ắc quy trực tiếp nuôi motor chà, motor hút và motor di chuyển.

2. Có những loại ắc quy máy chà sàn nào?

Ắc quy máy chà sàn được chia thành 4 công nghệ chính, mỗi loại có cấu tạo và đặc tính phóng điện riêng. Tham khảo bảng sau để so sánh nhanh về những loại ắc quy này.

2.1 Ắc quy axit chì dạng nước

Đây là loại ắc quy sử dụng dung dịch axit sulfuric làm chất điện phân. Bản cực chì thực hiện quá trình tích và phóng điện.

Đặc điểm nổi bật:

• Cấu tạo phổ biến, dễ tìm mua và thay thế.
• Chi phí đầu tư thường thấp hơn nhiều loại ắc quy kín khí.
• Cần check mức dung dịch điện phân định kỳ.
• Người dùng phải bổ sung nước cất theo đúng hướng dẫn.
• Khi sạc có thể phát sinh khí, nên cần khu vực thông thoáng.

→ Phù hợp: Với máy có điều kiện bảo dưỡng ắc quy thường xuyên, ngân sách thấp.

2.2 Ắc quy AGM (Absorbent Glass Mat)

AGM là ắc quy chì-axit kín khí, sử dụng vật liệu sợi thủy tinh để giữ dung dịch điện phân.

Đặc điểm nổi bật:

• Thiết kế kín, không cần châm nước trong quá trình sử dụng thông thường.
• Khả năng cung cấp dòng điện tương đối ổn định.
• Có khả năng chịu rung tốt hơn một số thiết kế ắc quy nước.
• Cần sử dụng bộ sạc phù hợp với công nghệ AGM.
• Vẫn thuộc nhóm ắc quy chì nên có giới hạn về chu kỳ xả sâu.

→ Phù hợp: Với máy chà sàn cần giảm yêu cầu bảo dưỡng định kỳ.

2.3 Ắc quy Gel

Ắc quy Gel sử dụng chất điện phân được cố định dưới dạng gel trong khoang bình.

Đặc điểm nổi bật:

• Thiết kế kín, không phải định kỳ bổ sung nước.
• Điện phân dạng gel giúp hạn chế tình trạng chất điện phân di chuyển tự do.
• Phù hợp với các ứng dụng cần chu kỳ phóng điện sâu.
• Khả năng chịu rung tốt khi được lắp đặt đúng cách.
• Yêu cầu bộ sạc có chế độ phù hợp với ắc quy Gel.

→ Phù hợp: Với máy chà sàn phải làm việc thường xuyên trong khu vực kín.

2.4 Ắc quy Lithium-ion

Đây là nhóm ắc quy sử dụng vật liệu lithium để tích trữ và giải phóng năng lượng điện.

Đặc điểm nổi bật:

• Mật độ năng lượng cao so với nhiều hệ ắc quy chì cùng mức năng lượng.
• Trọng lượng bộ nguồn thường thấp hơn hệ chì tương đương.
• Không cần châm nước hoặc bảo dưỡng điện phân.
• Khả năng chịu nhiều chu kỳ sạc-xả tùy công nghệ và điều kiện sử dụng.
• Thường tích hợp BMS để quản lý điện áp, dòng điện và nhiệt độ.

→ Phù hợp: Cho máy chà sàn cần bộ nguồn nhẹ và tần suất vận hành cao.

3. Cách chọn ắc quy máy chà sàn đúng chuẩn, tránh mua nhầm

Chọn ắc quy máy chà sàn cần dựa trên thông số kỹ thuật và cấu hình thực tế của thiết bị. Người dùng có thể kiểm tra lần lượt các yếu tố dưới đây trước khi đặt mua.

3.1 Bước 1: Xác định chính xác model máy

Kiểm tra tem máy, tài liệu kỹ thuật hoặc mã model máy chà sàn để xác định chính xác thiết bị. Sau đó, tra thông số ắc quy theo đúng model từ nhà sản xuất hoặc đơn vị kỹ thuật.

Không nên chọn bình chỉ dựa vào hình dáng vì nhiều mẫu có thiết kế tương tự nhau.

3.2 Bước 2: Check điện áp ắc quy, đối chiếu dung lượng Ah

Hai thông số ắc quy cần kiểm tra trực tiếp gồm:

• Điện áp (V): Phải phù hợp với điện áp mà hệ thống điện của máy yêu cầu.
• Dung lượng (Ah): Đối chiếu với dung lượng được nhà sản xuất quy định cho máy.
• Cách đấu bình: Kiểm tra máy dùng một bình hay nhiều bình mắc nối tiếp hoặc song song.

Ví dụ, máy sử dụng hệ 48V gồm 4 bình 12V thì mỗi bình phải đáp ứng đúng cấu hình của hệ thống.

3.3 Bước 3: Đo kích thước và kiểm tra vị trí lắp

Đo chính xác chiều dài x chiều rộng x chiều cao của khoang chứa ắc quy.

Kiểm tra thêm khoảng hở phía trên để tránh bình mới cấn nắp hoặc khung máy.

Nếu máy dùng nhiều bình, cần đo cả không gian bố trí giữa các bình.

3.4 Bước 4: Kiểm tra loại cọc và đầu nối

Đối chiếu các yếu tố sau giữa bình cũ và bình mới:

• Vị trí cực dương và cực âm.
• Kiểu và kích thước đầu cọc.
• Đầu cos hoặc đầu nối của dây nguồn.
• Chiều dài dây và khả năng tiếp cận điểm đấu nối.

Cọc và đầu nối phải tương thích để dây điện tiếp xúc chắc chắn, tránh đấu nối sai cực.

3.5 Bước 5: Đối chiếu bộ sạc đang sử dụng

Kiểm tra điện áp đầu ra và loại ắc quy mà bộ sạc hỗ trợ trước khi thay bình.

AGM, Gel, ắc quy nước và Lithium có đặc tính sạc khác nhau. Nếu chuyển sang công nghệ khác, cần xác nhận bộ sạc hiện tại có tương thích hay không.

3.6 Bước 6: Chọn công nghệ phù hợp tần suất làm việc

Có thể lựa chọn ắc quy chà sàn theo điều kiện sử dụng thực tế:

• Ắc quy nước: Phù hợp máy có khoang bình thông thoáng và có điều kiện bảo dưỡng định kỳ.
• AGM: Phù hợp máy làm việc thường xuyên tại văn phòng, khách sạn, siêu thị hoặc nhà xưởng.
• Gel: Phù hợp thiết bị cần chu kỳ phóng điện sâu và hạn chế công việc bảo dưỡng điện phân.
• Lithium-ion: Phù hợp máy cần giảm khối lượng bộ nguồn và có tần suất vận hành cao.

Quan trọng nhất, công nghệ được chọn phải được máy và hệ thống sạc hỗ trợ. Không nên tự thay đổi công nghệ chỉ vì giá hoặc dung lượng cao hơn.

4. Khi nào nên thay ắc quy máy chà sàn?

Các dấu hiệu dưới đây cho thấy ắc quy đã suy giảm và cần được kiểm tra trước khi quyết định thay mới:

• Thời gian sử dụng giảm rõ rệt: Máy nhanh hết điện dù ắc quy vừa được sạc đầy.
• Ắc quy không còn giữ điện: Điện áp giảm nhanh sau khi máy ngừng hoạt động hoặc bắt đầu vận hành.
• Điện áp sụt nhanh khi có tải: Điện áp giảm mạnh khi motor chà, hút hoặc di chuyển đồng thời hoạt động.
• Bình bị phồng, nứt hoặc rò rỉ: Ắc quy có biến dạng hoặc rò điện phân cần ngừng sử dụng và thay thế.
• Sửa chữa không còn hiệu quả: Bình liên tục xuống cấp hoặc không đạt dung lượng cần thiết dù đã kiểm tra, bảo dưỡng.

5. Hướng dẫn sạc ắc quy máy chà sàn đúng cách

Sạc đúng quy trình giúp hạn chế quá nhiệt, sạc thiếu hoặc sạc sai thông số. Người dùng có thể thực hiện như sau:

• Check trước khi sạc: Tắt máy, kiểm tra dây điện, cọc bình và phát hiện dấu hiệu phồng, nứt hoặc rò rỉ.
• Đưa máy đến nơi thông thoáng: Đặt máy trên nền phẳng, tránh nguồn nhiệt và đảm bảo khu vực sạc thông thoáng.
• Kiểm tra bộ sạc: Đối chiếu điện áp đầu ra và loại ắc quy mà bộ sạc hỗ trợ trước khi kết nối.
• Kết nối bộ sạc: Cắm đầu sạc vào máy hoặc bộ ắc quy đúng vị trí theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Theo dõi quá trình sạc: Quan sát đèn báo hoặc màn hình bộ sạc để xác định trạng thái đang sạc và hoàn tất.
• Không tự ý ngắt hoặc kéo dài chu trình: Thực hiện theo thời gian và chế độ sạc do NSX quy định.
• Ngắt sạc đúng trình tự: Khi bộ sạc báo đầy, tắt hoặc ngắt nguồn sạc trước rồi mới tháo đầu kết nối.
• Check sau khi sạc: Đảm bảo bình không quá nóng, không có mùi bất thường và các đầu nối vẫn chắc chắn.

6. Cách bảo dưỡng acquy máy chà sàn giúp tăng độ bền

Bảo dưỡng tập trung vào cọc bình, dây nối, dung dịch điện phân và tình trạng vật lý giúp phát hiện sớm lỗi.

• Vệ sinh cọc bình: Làm sạch bụi bẩn, cặn oxy hóa trên cọc và đầu nối để duy trì tiếp xúc điện ổn định.
• Check đầu nối và dây điện: Siết chặt điểm đấu nối bị lỏng, kiểm tra dây nứt, cháy hoặc oxy hóa để xử lý kịp thời.
• Kiểm tra nước cất: Với ắc quy nước, check mức dung dịch và bổ sung nước cất khi thấp hơn mức quy định.
• Kiểm tra vỏ bình: Quan sát tình trạng phồng, nứt hoặc rò rỉ điện phân. Bình bất thường cần ngừng sử dụng để kiểm tra.
• Rà soát điện áp từng bình: Đo định kỳ để phát hiện bình có điện áp thấp hoặc chênh lệch bất thường trong cùng bộ.
• Giữ khoang ắc quy sạch, khô: Loại bỏ bụi bẩn và nước đọng, đồng thời giữ khu vực chứa bình thông thoáng.

7. Các câu hỏi thường gặp về ắc quy máy đánh sàn

Để hiểu hơn về ắc quy máy chà sàn liên hợp, tham khảo ngay các câu hỏi thường gặp dưới đây:

7.1 Ắc quy máy chà sàn dùng được bao lâu?

Tuổi thọ ắc quy phụ thuộc công nghệ, độ sâu xả, số chu kỳ và điều kiện vận hành.

Theo Victron Energy, với ắc quy Lithium LiFePO4, một số dòng đạt 2500 chu kỳ ở 80% DoD (độ xả sâu) và 5000 chu kỳ ở 50% DoD.

Vì vậy, không nên xác định tuổi thọ chỉ bằng số năm sử dụng. Người dùng nên thay khi bình có các dấu hiệu máy nhanh hết điện, điện áp tụt mạnh, dung lượng giảm, bình phồng,...

7.2 Dùng ắc quy Ah lớn hơn cho máy được không?

Có thể, nhưng chỉ khi máy, bộ sạc và khoang chứa đều tương thích. Ví dụ, bộ pin 24V 100Ah có dung lượng danh định 2560Wh, trong khi bộ 24V 200Ah đạt 5120Wh theo cách tính V x Ah.

Trước khi tăng Ah, cần check:

• Điện áp: Phải giữ đúng điện áp hệ thống.
• Dung lượng: Bộ sạc phải phù hợp với dung lượng mới.
• Kích thước: Bình mới phải vừa khoang chứa.
• Trọng lượng: Không vượt giới hạn thiết kế của máy.
• Bộ điều khiển: Phải tương thích với cấu hình ắc quy mới.

7.3 Có thể dùng bộ sạc cũ cho ắc quy mới không?

Có thể dùng lại nếu bộ sạc đúng điện áp, đúng công nghệ và tương thích với dung lượng ắc quy mới.

Ví dụ, bộ sạc dành cho ắc quy Gel không mặc nhiên phù hợp với Lithium-ion.

Khi đổi công nghệ hoặc tăng dung lượng đáng kể, người dùng nên kiểm tra thông số bộ sạc trước khi kết nối.

Ắc quy máy chà sàn quyết định đến khả năng vận hành liên tục cũng như hiệu suất của thiết bị. Do đó, việc định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng, thay mới là cực kỳ cần thiết.